Ιεροδιδασκαλείου Βελλάς

                                                                      Καλπάκι

Ιστορικό χωριό . Βρίσκεται 33  χιλιόμετρα από τα Γιάννενα.΄Εδρα του Δήμου Πωγωνίου. Εδώ γράφτηκε το έπος του '40 με την ηρωική αντίσταση των Ελλήνων απέναντι στους Ιταλούς.  Μεγάλη μορφή του αγώνα ο  Διοικητής της 8ης Μεραρχίας  Στρατηγός  Χαράλαμπος Κατσιμήτρος,  όπου εδώ έστησε το στατηγείο του. 
Στη σπηλιά υπάρχει η προτομή του Κατσιμήτρου και μια πλάκα θυμίζει το απόσπασμα διαταγής της 8ης Μεραρχίας που εκδόθηκε στις 30-10-1940. Η εν λόγω διαταγή καταλήγει με τούτα τα λόγια:
 ΟΥΔΕΜΙΑ ΙΔΕΑ ΕΙΣ ΟΥΔΕΝΑ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΕΡΙ ΥΠΟΧΩΡΗΣΕΩΣ. ΠΑΝΤΕΣ ΑΠΟ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΟΥ ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΥ ΣΤΡΑΤΙΩΤΟΥ ΘΑ ΑΓΩΝΙΣΘΩΜΕΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΕΝ ΑΝΑΓΚΗ ΘΑ ΠΕΣΩΜΕΝ ΟΛΟΙ ΥΠΕΡΑΣΠΙΖΟΜΕΝΟΙ ΑΥΤΑΣ”.
Στην είσοδο του χωριού βρίσκεται το  στρατιωτικό Μουσείο πολέμου 1940 - 41  και στα εκθέματά του περιλαμβάνονται - μεταξύ των άλλων - πυροβόλα, φορητός οπλισμός, στολές, φωτογραφίες και άλλα αντικείμενα της εποχής. Επιπλέον, μέσα από τη γραφική και ηχητική αναπαράσταση των μαχών του ελληνοϊταλικού πολέμου ο επισκέπτης αισθάνεται ρίγη συγκινήσεως και εθνικής υπερηφάνειας, καθώς βρίσκεται στον τόπο όπου μετουσιώθηκε σε πράξη το ηρωϊκό ΟΧΙ.

  Απέναντι ακριβώς από το Μουσείο υπάρχουν οι προτομές του Αλέξανδρου Παπάγου, του Γεωργίου Β’ και  του Ιωάννη Μεταξά.

Στην κορυφή του λόφου Σειλητούρα - στη βόρεια πλευρά του Καλπακίου - δεσπόζει το γιγαντιαίο μπρούτζινο άγαλμα του Έλληνα μαχητή του ‘40, έργο του καθηγητή Λάζαρου Λαμέρα. Το μνημείο αυτό ανεγέρθηκε το 1966 με δαπάνες αξιωματικών και οπλιτών των ενόπλων δυνάμεων. Στη βάση του αγάλματος έχουν εναποτεθεί οστά των νεκρών του πολέμου.

Κάθε χρόνο στην επέτειο της 28ης Οκτωβρίου πραγματοποιούνται στο Καλπάκι επίσημες εκδηλώσεις και γίνεται εντυπωσιακή αναπαράσταση των μαχών με τη συμμετοχή κατοίκων και στρατιωτών. Αποδίδεται έτσι ο απαιτούμενος φόρος τιμής στους πεσόντες μαχητές  του πολέμου.

 

Ο Σεφέρης για το πρωινό της 28ης Οκτωβρίου 1940





O Γ. Σεφέρης, το 1940, υπηρετούσε στο υπουργείο Εξωτερικών και υπήρξε αυτόπτης και αυτήκοος μάρτυρας ιστορικών γεγονότων. Οι εμπειρίες του από εκείνες τις ημέρες καταγράφονται στον γ' τόμο των απομνημονευμάτων του
.

Δευτέρα 28. Κοιμήθηκα δύο το πρωί, διαβάζοντας Μακρυγιάννη. Στις τρεις και μισή μια φωνή μέσα από το τηλέφωνο με ξύπνησε: «έχουμε πόλεμο». Τίποτε άλλο, ο κόσμος είχε αλλάξει. Η αυγή, που λίγο αργότερα είδα να χαράζει πίσω από τον Υμηττό, ήταν άλλη αυγή: άγνωστη. Περιμένει ακόμη εκεί που την άφησα. Δεν ξέρω πόσο θα περιμένει, αλλά ξέρω πως θα φέρει το μεγάλο μεσημέρι. Ντύθηκα κι έφυγα αμέσως.

Στο Υπουργείο Τύπου δυο-τρεις υπάλληλοι. Ο Γκράτσι είχε δει τον Μεταξά στις τρεις. Του έδωσε μια νότα και του είπε πως στις 6 τα ιταλικά στρατεύματα θα προχωρήσουν. Ο πρόεδρος του αποκρίθηκε πως αυτό ισοδυναμεί με κήρυξη πολέμου, και όταν έφυγε κάλεσε τον πρέσβη της Αγγλίας. Αμέσως μετά τον Νικολούδη στο Υπουργείο Εξωτερικών. Ο πρόεδρος ήταν μέσα με τον πρέσβη της Τουρκίας.

Στο γραφείο του Μαυρουδή, ο Μελάς έγραφε σπασμωδικά ένα τηλεγράφημα. Ο Μαυρουδής μέσα στο παλτό του σαν ένα μικρό σακούλι. Διάβασα τη νότα του Γκράτσι. Ο Γάφος κι ο Παπαδάκης τηλεφωνούσαν. Καθώς ετοίμαζα το τηλεγράφημα του Αθηναϊκού πρακτορείου, μπήκε ο Τούρκος πρέσβης για να ιδεί τη νότα και σε λίγο ο πρόεδρος με όψη πολύ ζωντανή.

Έπειτα άρχισαν να φτάνουν οι υπουργοί, χλωμοί περισσότερο ή λιγότερο, καθένας κατά την κράση του. Το υπουργικό συμβούλιο κράτησε λίγο. Ο Μεταξάς πήγε αμέσως στο γραφείο του κι έγραψε το διάγγελμα στο λαό . Το πήραμε και γυρίσαμε στο υπουργείο τύπου. Μέσα από τα τζάμια του αυτοκινήτου, η αυγή μ' ένα παράξενο μυστήριο χυμένο στο πρόσωπό της.

Έγραψα μαζί με το Νικολούδη το διάγγελμα του βασιλιά. Καμιά δακτυλογράφος ακόμη. Πήγα σπίτι μια στιγμή και το χτύπησα στη γραφομηχανή μου. Η Μαρώ μου είχε ετοιμάσει καφέ. Γύρισα στο Υπουργείο καθώς σφύριζαν οι σειρήνες. Στη γωνία Κυδαθηναίων μια φτωχή γυναίκα με μια υστερική σύσπαση στο πρόσωπο. Τώρα όλοι μαζεμένοι στα υπόγεια της «Μεγάλης Βρετανίας».

Ο βασιλιάς με ύφος νέου αξιωματικού. Υπόγραψε το διάγγελμά του και φύγαμε. Τηλεφώνησα στο τηλεγραφείο να σταματήσουν τα τηλεγραφήματα και των Γερμανών ανταποκριτών. Οι υπάλληλοι εκεί είναι ακόμη ουδέτεροι. Δεν μπορούν να πιστέψουν τη φωνή μου:-είστε βέβαιος; και των Γερμανών; -Και των Γερμανών είπα. -Τι δικαιολογία να δώσουμε; Δεν έχω καιρό για συζητήσεις: -Πέστε τους πως τώρα είναι χαλασμένα τα σύρματα με το Βερολίνο, κι αν φωνάζουν πολύ στείλτε τους σ' εμένα. Πήρα και έδωσα το πρώτο πολεμικό ανακοινωθέν μας και κατέβηκα στους δρόμους για να ιδώ τα πρόσωπα. Το πλήθος έσπαζε τα τζάμια των γραφείων της «Αλα Λιτόρια»

 

                                                                     Πολεμικό Μουσείο  1940

                                          Μουσείο 1940                                                              Χώρος μάχης                                                                                                                                                    

                                                                 Μνημείο

                     Στρατηγός Κατσιμήτρος                                   Το Στρατηγείο                                                             

Αναζήτηση στο Σάιτ

Κατοχυρωμένα δικαιώματα: Πανελ.Σύνδεσμος Αποφοίτων Ιεροδιδασκαλείου Βελλάς. Σχεδίαση: Ζουρελίδης Συμεών. Επιμέλεια : Οικονόμου Παύλος

Υλοποιήθηκε από Webnode